Heilnæmt umhverfi í hættu 

Endurskoða þarf áform umhverfisráðherra um að leggja niður heilbrigðiseftirlit

Í september 2025 kynnti Umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra, í samstarfi við Atvinnuvegaráðherra, umdeild áform um að leggja niður heilbrigðiseftirlit sveitarfélaga á Íslandi. Frumvarpið (S-3/2026) hefur hlotið mikla gagnrýni en sendar voru inn alls 103 umsagnir frá sveitarfélögum, félagasamtökum, íbúum og heilbrigðisfulltrúum.

Félag heilbrigðisfulltrúa (FHU) hefur bent á að ef áformin ganga eftir í núverandi mynd þá mun það rjúfa samstarf ríkis og sveitarfélaga í málaflokknum og skerða öryggi almennings.

Umfjöllun í fjölmiðlum:
    •   Stuðningsyfirlýsing Landverndar (visir.is 9.6.'26)    
   •   Innviðir fyrst, uppstokkun síðar (Bændablaðið 8.6'26)
   •   Heilbrigðisfulltrúi í viðtalsþætti (Græna borðið - 15. þáttur 3.6.'26)
    •   Flótti úr stéttinni þegar hafinn (Bítið Bylgjan 3.6.'26)
    •   Telja frumvörp vanbúin og geta haft áhrif á lýðheilsu (mbl.is 2.6.'26) 
    •   Vara við róttækum breytingum á starfi heilbrigðiseftirlits (skessuhorn.is 2.6.'26)
    •   Heilbrigðisfulltrúar uggandi (RÚV fréttir 1.6.'26)
    •   Telja mikla óvissu um framtíð heilbrigðiseftirlits (ruv.is 1.6.'26)
    •   Loka skrif­stofum vegna ó­vissu um fram­tíð heil­brigðis­eftir­lits (visir.is 31.5.'26)

    •  Segir breytingarnar geta ógnað öryggi barna (mbl.is, 26.2.'26)
    •   Mikil andstaða í umsagnarferli (mbl.is, 23.2.'26)
    •   Þjónusturof ef frumvarpið verði að veruleika (Reykjavík síðdegis, 16.2.'26)
 •   
SHÍ gagn­rýnir fækkun heilbrigðiseftirlita (visir.is 3.9'25)
•  
Segja hugmyndir um einföldun regluverks alls ekki fela í sér einföldun (Heimildin 4.9.'25)
Færa eftirlitsverkefni frá heilbrigðiseftirlitum sveitarfélaganna til ríkisstofnana (Austurfrett.is 2.9.'25)
    •   Framkvæmdastjóri heilbrigðiseftirlits segir breytingar flækja málin frekar en einfalda (2.9.'25)

    •   Sérfræðingar mótmæltu á kynningarfundi ráðherra (mbl.is, 2.9.'25)

Greinaskrif heilbrigðisfulltrúa:
  •  Fólkið sem þurrkaði út heil­brigðis­eftir­litið (25.6.'26)
  • Þing­heimur lokar augum og eyrum  (visir.is 16.6'26)
  • Háannatími má ekki vera grið­land fyrir leyfis­lausan rekstur (visir.is 12.6'26)
  • Hver borgar þegar ríkið tekur yfir heil­brigðis­eftir­litið? (visir.is 12.6'26)
  • Upplýsingaóreiða ráð­herra  (visir.is 12.6'26)
  • Vand­ræða­gangur ráðu­neytis við kerfis­breytingar setur þing­nefnd í vanda (10.6.'26)
  •  Heil­brigðis­eftir­lit á heima í nær­um­hverfinu (10.6.'26)
  •  For­sætis­ráð­herra talar um virðingu, en hvað með starfs­fólk heil­brigðis­eftir­litsins? (6.6.'26)
  •  Raun­hæf leið til að bæta heil­brigðis­eftir­lit (5.6.'26)
  •  Fram­kvæmda­stjórar SA styðja hækkun kostnaðar við opin­bert eftir­lit (5.6.'26)
  •  Mis­skilningur um sam­ræmingu heil­brigðis­eftir­lits (4.6.'26)
  •  Greinarstúfur um til­lögur stjórnvalda um að leggja niður heilbrigðiseftirlitin í landinu (4.6.'26)
  •  Heil­brigðis­eftir­lit er nærþjónusta — ekki skrifborðsæfing (4.6.'26)
  •  Sundur­tætt eftir­lit – opið bréf til alþingis­manna (4.6.'26) 
•  Þegar eitthvað fer úrskeiðis er heilbrigðiseftirlitið kallað til (2.6.'26)
  •  Eftir­lit Al­þingis­manna með ráðu­neytunum (2.6.'26)
  •  Nokkur orð um ein­földun eftir­lits (22.5.'26)
  •  Hver borgar brúsann? (21.5.'26)
  •  Nýju fötin keisarans – Ein­faldað í þykjustunni (21.4.'26)
   •  Viljum við veikja heilbrigðiseftirlitið á tímum netsölu? (25.3'26)
   •  Viljum við ekki öruggt vatn? (6.3.'26)
   •   Viljum við ekki örugga leikskóla? (24.2.'26)
    •   Dulbúinn geðþótti umhverfisráðherra (13.2.'26)
    •   Umhverfisráðherra gleymir lýðheilsu (5.2.'26)
    •   Heilnæmt umhverfi - má brjóta verkefnið upp? (26.1.'26)
    •   Til­rauna­starf­semi stjórn­valda á kostnað matvælaöryggis og lýðheilsu (16.1.'26)
    •   Á bak við tært vatn sund­lauganna, ósýni­legt hlut­verk heil­brigðis­eftir­lits (15.1.'26)
    •   Af hverju á að leggja niður heilbrigðiseftirlit Sveitarfélaga? (9.12.'25)
    •   Hvert er markmiðið með að leggja niður heilbrigðiseftirlit sveitarfélaga? (4.12.'25)
    •   Á­form sem ógna hags­munum sveitar­fé­laga (1.12.'25)
    •   Varnir gegn hættunum séu raunhæfar (27.10.'25)
    •   Opið bréf til Jóhanns Páls um­hverfis-, orku- og loft­lags­ráðherra (20.10.'25)
    •   Flækjustig í skjóli einföldunar (10.10.'25)
    •   Betri leið til einföldunar regluverks (22.9.'25)
    •   Hvar værum við án heilbrigðiseftirlits? (7.9.'25)
    •   Ekkert heilbrigðiseftirlit á Íslandi? (4.9.'25)
    •   Ein­földun stjórn­sýslu sem snerist upp í and­hverfu sína (18.6.'25)
    •   Framtíð heilnæms umhverfis á Íslandi (17.2.'24)
    •   Reglur um heilnæmt umhverfi í 120 ár (10.'23)
    •   Hvað er heilbrigðiseftirlit?

Áformin voru einnig rædd á málþingi 21. október 2025 um heilnæmt umhverfi í þágu almennings (sjá upptöku á Youtube) en þar var fjallað um sögu og tilgang heilbrigðiseftirlits á Íslandi.